Nasz patron

Janusz Korczak

j. polski

  Janusz Korczak (właściwe nazwisko Henryk Goldszmit), pseudonim Stary Doktor. Urodzony w 1878 lub 1879 roku w Warszawie, zginął w 1942 roku w Treblince. Pisarz, pedagog, działacz społeczny, lekarz. Janusz Korczak był pedagogiem i pisarzem dla dzieci i młodzieży. Urodził się w zamożnej rodzinie inteligenckiej żydowskiego pochodzenia, ale na skutek choroby i śmierci ojca wcześnie zetknął się z niedostatkiem. Studiował medycynę na Uniwersytecie Warszawskim, później studia uzupełnił w Berlinie i Paryżu. W 1903 roku objął posadę lekarza w szpitalu dziecięcym w Warszawie. Podczas wojny rosyjsko-japońskiej i I Wojny Światowej był lekarzem wojskowym. 

Pracę literacką zaczął od dramatu "Którędy", wyróżnionego w 1898 roku na konkursie Kuriera Warszawskiego. W 1900 roku zaczął współpracować z pismem humorystycznym "Kolce". W 1901 roku wyszła pierwsza książka Korczaka "Dzieci Ulicy" , wskazująca już na jego przyszłe zainteresowania. W latach 1902-1905 Korczak współpracował z "Głosem" J.W.Dawida. Rozgłos przyniosła mu nie wolna od młodopolskich naleciałości powieść "Dziecko salonu", wydana w 1906 roku. Zawarł w niej krytykę mieszczańskiej rodziny i jej metod wychowawczych. Owocem pierwszej bezpośredniej pracy z dziećmi na koloniach są "Jośki, Mośki i Srule" (1910) oraz "Józki, Jaśki i Franki" (1911). W książkach tych, zdradzających charakterystyczne dla całej twórczości Korczaka znakomite wyczucie i znajomość psychiki dziecięcej, zarysowuje się już pełen szacunku i zaufania stosunek do dzieci, który stanie się podstawą jego systemu pedagogicznego. System ten realizował praktycznie jako kierownik Domu Sierot (1911-1942) i najbliższy współpracownik "Naszego Domu", prowadzonego przez Marię Falską. Oba te zakłady przekształcił w małe społeczeństwa dziecięce o szeroko rozwiniętym samorządzie. Swoje zasady wychowawcze Korczak wyłożył w pismach pedagogicznych, z których najważniejszy jest cykl "Jak kochać dziecko" (1919-1921). Był również wykładowcą Instytutu Pedagogiki Specjalnej i Wolnej Wszechnicy. W latach 1926-1930 redagował Mały Przegląd - eksperymentalne pismo dziecięce, którego był jedynym dorosłym współpracownikiem. W latach 1935-1936 prowadził jako Stary Doktor gawędy radiowe. Jego książki dla dzieci, m.in. "Sława", "Bankructwo małego Dżeka", "Kajtuś czarodziej", "Król Maciuś Pierwszy" i "Król Maciuś na bezludnej wyspie" należą do arcydzieł gatunku. Łączą w sobie harmonijnie walory artystyczne i wychowawcze.

W 1942 roku Korczak zostaje zamknięty w getcie z wychowankami Domu Sierot. Odrzuca propozycję ocalenia i w sierpniu 1942 roku zostaje wywieziony wraz z dziećmi do obozu zagłady w Treblince, gdzie zginął. Janusz Korczak był prekursorem walki o prawa dziecka. Zwracał szczególną uwagę na nierównoprawną pozycję dzieci w społeczeństwie, ich niewolniczą zależność od dorosłych. Domagał się uznania dziecka za pełnowartościowego człowieka od chwili narodzin i na każdym etapie swego istnienia. Uważał, że dziecko ma prawo być sobą, być takim, jakim jest. Poglądy te znalazły odbicie w nowoczesnym antyautorytarnym systemie wychowania, który respektował potrzeby i dążenia dziecka, a zarazem skłaniał dziecko do pracy nad sobą.

english

Our patron

Janusz Korczak (his real name Henryk Goldszmit), pseudonym Old Doctor. He was born in 1878 or 1879 in Warsaw, died in 1942 in Treblinka. Writer, pedagogue, social activist, doctor. Janusz Korczak was a pedagogue and a writer for children and youth. He was born in a wealthy intelligent Jewish family. He studied medicine at University of Warsaw and later completed his studies in Berlin and Paris. In 1903 he was posted as a doctor in a children's hospital in Warsaw. During the Japanese-Russian war and the First World War he served as a military doctor.

He started his literary work from drama "Which way" and for that he got a distinction at the Warsaw Courier Competition. In 1900 he started cooperating with the humorous magazine "Kolce" (Spikes ). In 1901 his first book "Children of the Streets" was published pointing his future interests. In years 1902-1905 J. Korczak cooperated with the "Voice" by J.W. David. His novel "Child of the Drawing Room" brought him fame for traces młodopolskie and was published in 1906. He contained his criticism of bourgeois family and its educational methods in it. His first fruits of direct work with children on holidays were "Jośki, Mośki i Srule" (1910) and "Józki, Jaśki I Franki" (1911). In these books in which he showed his outstanding feeling and knowledge of child psyche outlines his full respect and confidence towards children that became the basis of his pedagogical system. He realised the system practically as a director of the orphan-house "Dom Sierot" (1911-1942) and the closest associate of the "Children' s home" Nasz Dom (Our Home) ran by Maria Falska. Both the institutions he transformed to small children societies with a wide developed democratic republic of children. J. Korczak his pedagogical principles published in the pedagogical magazines, the most important of which was "How to love a child" (1919 - 1921). He also was a lecturer of the Insytut Pedagogiki Specjalnej i Wolnej Wszechnicy (Pedagogical Research Institute). In 1926-1930 he edited the first magazine for children the "Mały Przegląd"- the little Magazine. It was an experimental children magazine. In 1935-1936 as an Old Doctor he ran radio talks. His books for Children, for ex. "Fame", "Bankruptcy of Little Jack", "Kaytek", "The Wizard", "King Matt the First" and "King Matt on a Deserted Island" belong to masterpieces of genre. They combine harmonious artistic and pedagogical features.

In 1942 J. Korczak was imprisoned in Ghetto with his wards of the orphan-house. He refused offers of sanctuary and in August in 1942 he was transported together with his wards to Treblinka extermination camp where he died. J. Korczak was a forerunner of children fighting rights. He took particular notice of not equal children position in a society, their slavery dependence on adults. He demanded full respect for children from birth and on. He thought that a child has the rights to be himself. His ideas found a reflection in the modern conclusively pedagogical system which respected needs and aspirations of children and at the same time prompted a child to work over himself. 


 
Copyright © Gimnazjum Nr 2 im. Janusza Korczaka w Rumi (by Agnieszka Gryzik)